|
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Fraxinus excelsior L.
Türkçesi : Adi Dişbudak
İngilizcesi : Common Ash
Botanik özellikleri: 30-40m boylarında, dolgun ve düzgün gövdeli, yuvarlak tepeli, kışın yaprağını döken, boylu bir ağaçtır. Gövde ileri yaşlarda uzunluğuna derin çatlaklıdır. Uzun ve kısa sürgünleri belirgindir. Genç sürgünleri ve yaprak sapları tüysüz, bazen de sık tüylüdür. Tomurcuk, siyah renkli iki adet geniş pulla örtülüdür. Yapraklar tüysü, yaprakçık sayısı 7–15 adettir. Her bir yaprakçık yumurtası mızrak gibi, dip kısmı kama şeklindedir. Kenarları ince dişli ve sivri uçludur. En uçtaki yaprakçık ötekilerden daha uzun saplıdır. Çiçekler erdişi, son yılın sürgünlerinde terminal durumlu, bol çiçekli, bileşik salkım kurulu oluşturur. Önce dik, sonra aşağıya sarkar. Meyve kanatlı nustur. Adi dişbudak 200–300 yıl kadar yaşayan uzun ömürlü bir ağaçtır.
Kullanım olanakları: Odunu ağır, sert, dayanıklı ve açık renklidir. Başta mobilya, kamyon karoseri, spor araçları ve kayak yapımında kullanılır. Ayrıca büyük kentlerde alle ağacı ve bazen de soliter olarak kullanılır.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Kırım ve Kafkasya.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Forsythia x intermedia Zab.
Türkçesi : Çin Altın Çanı
İngilizcesi : Chinese Golden Bell
Botanik özellikleri: 3m’ye dek boylanabilen, sık dallı, dik duran, kışın yaprağını döken bir çalıdır. Gövde düzgün, parlak kahverengi kırmızımsı kabukludur. Yaprakları karşılıklı dizili, eliptik, sivri uçlu, kenarları dişli, parlak koyu yeşil renklidir. Yapraklanmadan önce çiçeklenir. Çiçekler yan durumlu, teker teker ya da üçlü kurullar olup, altın sarısı rengindedir. İlkbaharda erken çiçeklenen türlerden biridir. Meyve deri gibi sert ve 2 parçalı kapsüldür. Forsythia viridissima ile F. suspensa’nın bir hibritidir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde erken ilkbahar çiçeklenmesi nedeniyle tek tek ya da gruplar halinde, yol şevleri ve orta refüjlerde göz alıcı çiçekleri nedeniyle sık kullanılır.
Yayılışı: Çin.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Jasminum fruticans L.
Türkçesi : Sarı Çiçekli Yasemin
İngilizcesi : Wild Jasmine
Botanik özellikleri: 3 m’ye dek boylanabilen, sık dallı, herdem yeşil boylu bir çalıdır. Genç sürgünler dört köşeli ve yeşil renklidir. Yapraklar tüysü, 3 yaprakçıklı, yaprakçıklar eliptik ya da yumurtamsı sivri uçlu, cilalı yeşil ve deri gibi serttir. Çiçekler 1-1,5cm, 2-5’li kurullar halinde terminal olarak, sürgün uçlarında bulunur. Taç yaprak tüp şeklindedir. Yaz ve sonbaharda çiçeklenir. Üzümsü meyve, yuvarlak, 7-9mm, siyah, etli ve suludur.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde herdem yeşil yaprak ve parlak sarı çiçekleri ile çok sık kullanılan bir çalıdır. Gruplar halinde, çit bitkisi olarak,çiçek parterlerinde, yol orta refüjlerinde, kenar tarhlarında, balkon ve teraslarda kullanılır. Bazen de yönlendirilerek sarılıcı özellik kazandırılabilir.
Yayılışı: Türkiye, Batı Asya, Güney Avrupa ile Kuzey Amerika.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Ligustrum japonicum Thunb.
Türkçesi : Japon Kurtbağrı
İngilizcesi : Japanese Privet
Botanik özellikleri: 3–4 (6)m’ye dek boylanabilen, sık dallı, herdem yeşil boylu çalı, ender küçük bir ağaçtır. Genç sürgünleri ince, tüysüz ve bol lentisellidir. Yapraklar karşılıklı dizili, geniş yumurta şeklindedir. 4-10cm, uçları kütçe, aniden sivrilmekte ve tam kenarlıdır. Çiçekler dik duran bileşik salkım (panikül) şeklinde, 6-15cm, sarımsı beyaz renklidir. Yaz aylarında çiçeklenir. Meyve parlak siyah renkli ve üzümsü tiptedir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde çok kullanılan bir çit bitkisidir. Budamaya çok uygundur. Aynı zamanda soliter, grup ve sıralar halinde kullanılır. Yetişme isteği azdır. Koyu cilalı herdem yeşil yaprakları ve yazın açan krem rengi çiçekleri ile estetik bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Çin, Kore ve Japonya.
 
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Ligustrum lucidum Ait.
Türkçesi : Çin Kurtbağrı
İngilizcesi : Chinese Privet
Botanik özellikleri: Genellikle boylu çalı, ender 9 m’ye değin boylanabilen, herdem yeşil odunsu bir bitkidir. Geniş yumurta şeklindeki cilalı parlak yeşil yaprakları karşılıklı dizilmiş, 15cm büyüklüğünde ve sivri uçludur. Çiçekleri krem ya da beyaz olup 10-12cm uzunluğunda dik duran salkım kurullar oluşturur. Güzel kokuludur, ancak bu koku kimi insanlarca pek sevilmez. Taç yaprak tüp şeklinde birleşmiştir. Meyve mavimsi siyah renkli, üzümsü tipte salkım şeklindedir.
Kullanım olanakları: Canlı ve cilalı yeşil yaprakları ile çok aranan bir süs bitkisidir. Budanarak simetrik şekiller verilebilir. Soliter, küçük gruplar ve canlı çit olarak sıkça kullanılır.
Yayılışı: Japonya, Kore, Çin.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Ligustrum ovalifolium Hort. ex Decne.
Türkçesi : Oval Yapraklı Kurtbağrı
İngilizcesi : Oval Leaved Privet, Hedging Privet
Botanik özellikleri: 4m’ye dek boylanabilen, yarı herdem yeşil, dik duran, sık yapılı bir çalıdır. Çok şiddetli kışlarda yapraklarını döker. Yaprakları cilalı yeşil, oval, yumurtamsı ve sivri uçludur. Yapraklarının kokusu çoğunlukla sevilmez. Çiçekler kısa saplı, yaklaşık 10cm uzunluğunda, zengin kurullar halindedir. Fakir topraklarda çok iyi gelişme gösterir.
Kullanım olanakları: Canlı çit oluşumu için ideal bir bitki materyalidir. Sık dallı, budanmaya çok uygundur.
Yayılışı: Japonya.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Ligustrum ovalifolium Hort. ex Decne. “Aureum”
Türkçesi : Altuni Oval Yapraklı Kurtbağrı
İngilizcesi : Oval Yellow Leaved Privet, Hedging Privet
Botanik özellikleri: 4m’ye dek boylanabilen, yarı herdem yeşil, dik duran sık dallı bir çalıdır. Şiddetli kışlarda yaprağını döker. Yaprakları cilalı parlak yeşil, kenarları sarımsı şeritle çevrili, bazısı da sarımsı lekelidir. Yaprakları oval, yumurtamsı şekilde, uçları sivridir. Sürgüne karşılıklı dizilmiştir. Çiçekleri kısa saplı, yaklaşık 10cm, zengin kurullar halindedir. Kurak ve fakir topraklara ve ekstrem iklimlere çok dayanıklıdır.
Kullanım olanakları: Canlı çit oluşumu için ideal bir bitki materyalidir. Sarımsı alacalı yaprakları ile dekoratif bir bitkidir. Sık dallı ve budanmaya uygundur.
Yayılışı: Ana tür olan Ligustrum ovalifolium doğal olarak Japonya dayayılır.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Olea europaea L.var. sativa
Türkçesi : Zeytin
İngilizcesi : Olive
Botanik özellikleri: 10-15m boylanabilen, yavaş büyüyen, geniş tepeli, herdem yeşil bir ağaçtır. Gövde derin oluklu, gri renklidir. Dalları sık, dikensiz ve dört köşelidir. Yapraklar karşılıklı, kısa saplı, dar uzun, eliptik-mızraksı olup, üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü gümüşi yeşil, tüysüz, kenarları tam ve geriye kıvrıktır. Çiçekler yaprak koltuklarından oluşan küçük salkımlar halinde, sarımsı beyaz, taç ve çanak dört parçalıdır. Mayıs ve Haziran’da çiçeklenir. Meyve çekirdekli sulu, önce yeşil, olgun halde siyah morumsu renktedir. Uzun ömürlü olup, 3000 yıla kadar yaşayan bireyleri ender de olsa bulunur. Bu özelliğiyle ölmez ağaç olarak bilinir.
Kullanım olanakları: Asıl ürünü meyvesi olup, çok önemli bir gıda ve ihraç ürünümüzdür. Zeytinyağı üretiminde kullanılır. Yaprakları da şifalı olup, oleasterol, oleine ve glikoz içerir. Tansiyon düzenleyici, damar sertliğine karşı ve ateş düşürücü özelliği vardır. Ayrıca odunu da ağır, sert ve kırmızı renklidir, iyi cila tutar. Mobilyacılıkta kullanılır. Park ve peyzaj alanlarında da kuvvet ve kudret simgesi olarak uzun ömürlü, grimsi yeşil yaprakları ile soliter olarak kullanılır. Ayrıca barış simgesi olarakta değerlendirilir.
Yayılışı: Türkiye ve Akdeniz ülkeleri.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Osmanthus heterophyllus (G.Don) P.S. Green
Türkçesi : Değişik Yapraklı Osmantus
İngilizcesi : Fragrant Olive, Hollyleaved Olive
Botanik özellikleri: 3-6m boylarda, dik büyüyen sık dallı, herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar karşılıklı dizili, derimsi yapıda, eliptik ya da yumurtamsı, kenarları dikensi dişli, üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzü sarımsı yeşildir. Çiçekler yaprak koltuklarında bileşik salkım kurulu halinde, çanak ve taç yaprak dörtlü, taç krem beyazı renginde, meyve çekirdekli sulu, tek tohumlu ve mavimsi siyah renktedir.
Kullanım olanakları: Peyzajda tekli ya da gruplar şeklinde, mozaik ve çit bitkisi olarak kullanılır.
Yayılışı: Japonya.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Osmanthus heterophyllus (G.Don) P.S. Green“Aureovariegatus”
Türkçesi : Alacalı Yapraklı Osmantus
İngilizcesi : Variegated Fragrant Olive, Hollyleaved Olive
Botanik özellikleri: 3-6m boylarında, dik büyüyen, sık dallı herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar karşılıklı dizili, derimsi yapıda, eliptik ya da yumurtamsı, kenarları dikensi dişli, yaprak ortaları yeşil, kenarları sarımsı alacalı renkle çevrilmiştir. Çiçekler yaprak koltuklarında bileşik salkım kurulu halinde, çanak ve taç yaprak dörtlü, taç krem beyazı renginde, meyve çekirdekli sulu, tek tohumlu ve mavimsi siyah renktedir.
Kullanım olanakları: Peyzajda tekli ya da gruplar şeklinde ve mozaik bitkisi olarak kullanılır.
Yayılışı: Ana tür olan Osmanthus heterophyllus Japonya’da yayılır.
Familyası : Oleaceae
Latincesi : Syringa vulgaris L.
Türkçesi : Leylak
İngilizcesi : Lilac
Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken, 3-5m’ye dek boylanabilen çalı ya da küçük bir ağaçtır. Genç sürgünleri gri yeşil renkli ve tüylüdür. Yapraklar karşılıklı dizilmiş, yumurtamsı ya da yürek şeklinde, tam kenarlı, sivri uçlu ve koyu yeşildir. Çiçekler dik duran terminal bileşik salkım kurullar halinde, çok güzel kokulu, taç yaprak boru gibi birleşik, menekşe, leylak ya da beyaz renklidir. İlkbaharda çiçeklenir.
Kullanım olanakları: Zengin ve güzel kokulu çiçekleriyle park ve bahçelerde çok bilinen ve sevilen bir süs bitkisidir. Tekli ya da küçük gruplar halinde ve çit oluşturulur. Ayrıca kesme çiçekçilikte ve parfümeri sanayinde kullanılır.
Yayılışı: Türkiye ve Güneydoğu Avrupa.
Familyası : Scrophulariaceae
Latincesi : Hebe albicans Cockayne
Türkçesi : Hebe, Yeni Zelanda Leylağı
İngilizcesi : New Zealand Lilac
Botanik özellikleri: Boy ve genişliği 40-50cm olan, sık dallı, yuvarlak tepeli, herdem yeşil, bodur bir bitkidir. Yapraklar mızrak şeklinde parlak mumsu yeşil, çok sıralı sarmal olarak dizilmiştir. Çiçekler beyaz renkte, 20-30cm uzunluğunda terminal salkım kurul halinde olup, Haziran ve Temmuz’da çiçeklenir.
Kullanım olanakları: Kaya bahçelerinde, çim alanlarda, çalı grupları önlerinde, yol kenarlarında, yerörtücü ve bordür bitkisi olarak kullanılır. Parlak yaprakları ve beyaz çiçekleri ile oldukça dekoratif bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Yeni Zelanda.
Familyası : Scrophulariaceae
Latincesi : Hebe salicifolia (G. Forster) Pennell
Türkçesi : Söğüt Yapraklı Hebe
İngilizcesi : Willow Leaved Hebe
Botanik özellikleri: Boy ve genişliği 1,5-3m, herdem yeşil, yarı odunsu bir bitkidir. Yapraklar mızrak şeklinde, sivri uçlu ve soluk yeşil, çok sıralı sarmal dizilmiştir. Çiçekler beyaz ve leylak renginde, 15cm uzunluğunda, terminal salkım kurulllar halindedir. Haziran ve Ağustos’ta çiçeklenir.
Kullanım olanakları: Kaya bahçelerinde, çim alanlarda, çalı grupları önlerinde, yol kenarlarında, yerörtücü ve bordür bitkisi olarak kullanılır. Parlak yaprakları, beyaz ve leylak yoğun çiçek kurulları ile dekoratif bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Yeni Zelanda.
 
Familyası : Scrophulariaceae
Latincesi : Paulownia tomentosa(Thunb.) Steud.
Türkçesi : Tüylü Pavlonya
İngilizcesi : Paulownia, Foxglove-Tree
Botanik özellikleri: 15m boylarında, yarı herdem yeşil ya da kışın yaprağını döken kısa ya da orta boylu bir ağaçtır. Dallar yatay yönde olup, tepe yapısı geniştir. Yapraklar çok büyük
12-25cm, geniş yumurta gibi ya da oval, dip kısmı yürek gibidir. Genç sürgünlerde ki yapraklar bazen 50cm büyüklüğe ulaşabilirler. Yaprakların damla uçları sivri, kenarları tam, bazen darca üç loblu, üst yüzleri yeşil ve tüylü, alt yüzü ise keçe gibi sık tüylüdür. Çiçekler 20-30cm uzunluğunda, dik duran salkım şeklinde kurul oluşturur. Açık mavi ya da leylak renginde ki çiçekler yapraklanmadan önce ilkbaharda oluşur. Meyve ise kapsüldür.
Kullanım olanakları: Erken ve yoğun leylak rengi çiçekleri ile çok kullanılan bir park bitkisidir. Soliterdir, yol ve cadde kenarlarında, gruplar halinde kullanılır. Yetişme yeri istekleri az olup, hızlı büyür. Büyük kentlerde ki hava kirliliğinden fazla etkilenmez.
Yayılışı: Çin.
Familyası : Acanthaceae
Latincesi : Acanthus mollis L.
Türkçesi : Ayı Pençesi
İngilizcesi : Bear’s Breech
Botanik özellikleri: 60cm’ye dek boylanabilen çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar yumurtamsı, cilalı yeşil, aya tabanı yürek şeklinde, kenarları derin lobludur. Lop uçları dikenlidir. Yaprak ve gövdeleri sık tüylüdür. Beyaz ya da kırmızımsı çiçekler 30–40 (50)cm uzunluğunda dik duran başak kurulu oluşturur.
Kullanım olanakları: İri ve gösterişli çiçekleri ile park ve bahçelerde, tek tek ya da gruplar halinde, çim alanlarda ve su kenarlarında kullanılan bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Türkiye ve İtalya.
|
