|
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus europaeus L.
Türkçesi : Adi Papaz Külahı
İngilizcesi : Spindle-Tree
Botanik özellikleri: 5m’ye kadar boylanabilen, kışın yaprağını döken, boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Dalları seyrek ve dört köşelidir. Tepe yapısı dağınıktır. Yapraklar karşılıklı dizili, darca yumurta şeklinde, sivri uçlu, kenarı keskin dişlidir. Üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü mavimsi yeşildir. Çiçekler yan durumlu, yaprak koltuklarından çıkan, 3-9’lu, şemsiyemsi salkım kurul halinde, sarımsı yeşil renklidir. İlkbaharda çiçek açar. Meyve, koyu pembe ya da kırmızı renkli, 4 parçalı bir kapsüldür.
Kullanım olanakları: Daha çok kırsal peyzajda, sınır ögesi olarak tekli ya da gruplar halinde kullanılır. Özellikle meyveleri sonbaharda dekoratif bir görünüş vermektedir.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Kafkaslar ve Türkistan.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus fortunei (Turcz.)Hand.-Mazz.
Türkçesi : Papaz Külahı
İngilizcesi : Evergreen Bittersweet
Botanik özellikleri: 3m’ye değin boylanabilen, herdem yeşil bir çalıdır. Sarılarak tırmanır ve yayılıcı bir özelliği vardır. Yapraklar karşılıklı, parlak koyu yeşil, oval ve kenarları dilimli dişlidir. Çiçekler yeşilimsi beyaz ve simoz kurul halindedir. Meyve portakal sarısı renginde bir kapsüldür.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde tek tek ve gruplar halinde, canlı çit olarak, ayrıca balkon ve teraslarda yetiştirilir.
Yayılışı: Japonya, Çin ve Kore.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus fortunei (Turcz.) Hand.- Mazz. “Emerald’n Gold”
Türkçesi : Altuni Bodur Papaz Külahı
İngilizcesi : Golden Dwarf Evergreen Bittersweet
Botanik özellikleri: Genellikle 50 (60)cm boylarında, yayılıcı ve sürünücü, herdem yeşil bir çalıdır. Genç sürgünler sarı renkli ve sık dallıdır. Yapraklar karşılıklı, büyük kısmı sarı, sadece ortaları yeşildir. Kenarları dilimli dişlidir. Çiçekler yeşilimsi beyaz, 5-12’li kurul halindedir. İlkbaharda çiçeklenir. Meyve basık, pembe ya da portakal sarısı renktedir.
Kullanım olanakları: Mozaik, bordür ve yerörtücü bitkidir. Kaya bahçelerinde, çalı ve ağaç altlarında, balkon ve teraslarda sıkça kullanılan değerli bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Ana tür olan Euonymus fortunei, Japonya, Çin ve Kore’de yetişir.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus japonicus L.
Türkçesi : Japon Papaz Külahı
İngilizcesi : Japanese Spindle-Tree
Botanik özellikleri: Çoğunlukla 5–6m (ender olarak 8m)‘ye dek boylanabilen dik duran, herdem yeşil boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Genç sürgünler dört köşeli ve yeşil renklidir. Yapraklar eliptik, 3-7cm, deri gibi sert ve kalın, üst yüzü parlak cilalı yeşil, alt yüzü soluk yeşil, kenarları dilimli dişlidir. Çiçekler yeşilimsi beyaz, 3-5cm uzunluğunda bir kurul halindedir. Yazın çiçeklenir. Meyve 8mm çapında, basık, küremsi, pembemsi ya da açık kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde çok sık görülen, tekli, grup, çit ve mozaik bitkisi olarak kullanılan bir bitkidir. Makasa uygundur. Çok sayıda kültür formları vardır.
Yayılışı: Japonya, Kore ve Çin.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus japonicus L. “Aureomarginatus”
Türkçesi : Altuni Japon Papaz Külahı
İngilizcesi : Yellow Japanese Spindle-Tree
Botanik özellikleri: En çok 1m boylarında, dik duran, herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar eliptik, kenarları dilimli dişli, küt uçlu, parlak deri gibi sert, yaprakların kenarları sarı renkli, ortaları yeşildir. Çiçekleri yeşilimsi beyaz kurullar halindedir, yazın çiçeklenir. Meyve kapsül ve kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Tekli ve gruplar halinde, yol orta refüjlerinde, kaya bahçelerinde kümeler halinde, saksı içinde balkon ve teraslarda yerörtücü bitki olarak kullanılır. Ayrıca vurgu amacı ile kısa boylu canlı çitler oluşturulur.
Yayılışı: Ana tür olan Euonymus japonicus Japonya, Kore ve Çin’de yayılır.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus japonicus L. “Aureus”
Türkçesi : Sarı Japon Papaz Külahı
İngilizcesi : Golden Japanese Spindle-Tree
Botanik özellikleri: Çoğunlukla 1-2m boylarında, dik duran herdem yeşil bir boylu çalıdır. Yapraklar eliptik, kenarları dilimli dişli, küt uçlu, parlak deri gibi sert, genelde yaprakların iç kısımları sarı renktedir. Çiçekleri yeşilimsi beyaz kurullar halindedir, yazın çiçeklenir. Meyve kapsül tipte ve kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Genç sürgünler ve yaprakların orta kısımları parlak sarı, diğer kısımları canlı yeşil olan dekoratif bir süs bitkisidir. Tekli ve gruplar halinde, yol orta refüjlerinde, balkon ve teraslarda kullanılır. Aynı zamanda makaslanarak, istenilen şekil verilebilir.
Yayılışı: Ana tür olan Euonymus japonicus Japonya, Kore ve Çin’de yayılır.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus japonicus L. “Bravo”
Türkçesi : Beyaz Japon Papaz Külahı
İngilizcesi : White Japanese Spindle-Tree
Botanik özellikleri: En çok 2–3m’ye dek boylanabilen, dik duran, sık dallı, herdem yeşil bir çalıdır. Genç sürgünler dört köşeli ve yeşil renklidir. Yaprakların kenarları krem beyazı renginde, ortaları yeşil, eliptik, 3-7cm, deri gibi sert ve kalın, kenarları dilimli dişlidir. Çiçekler yeşilimsi beyaz, 3-5cm uzunluğunda bir kurul halindedir. Yazın çiçeklenir. Meyve 8mm çapında, basık, küremsi, pembemsi ya da açık kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Krem beyazı alacalı yaprakları ile park ve bahçelerde çok sık görülen, tekli, gruplar halinde, canlı çit ve mozaik bitkisi olarak kullanılır. Makasa uygundur.
Yayılışı: Ana tür olan Euonymus japonicus Japonya, Kore ve Çin’de yayılır.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus japonicus L. “Pulchellus Aureovariegatus”
Türkçesi : Bodur Sarı Japon Papaz Külahı
İngilizcesi : Dwarf Yellow Japanese Spindle-Tree
Botanik özellikleri: En fazla 40–50cm’ye kadar boylanabilen, dik duran, herdem yeşil bodur bir çalıdır. Yapraklar küçük, karşılıklı dizilmiş, deri gibi sert, kenarları dilimli dişli, ortası yeşil, kenarları parlak sarı renklidir. Çiçekleri yeşilimsi beyaz kurullar halindedir, yazın çiçeklenir. Meyve kapsül tipte ve kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Bodur ve dekoratif bir yerörtücü bitkidir. Gruplar halinde, çalı grupları arasında parlak sarı renkli yaprakları ile çekici bir güzellik verir.
Yayılışı: Ana tür olan Euonymus japonicus Japonya, Kore ve Çin’de yayılır.
Familyası : Celastraceae
Latincesi : Euonymus latifolius (L.) Miller
Türkçesi : Büyük Yapraklı Papaz Külahı
İngilizcesi : Broad Leaved Spindle Tree
Botanik özellikleri: 3m ya da en çok 6m’ye kadar boylanabilen, narin yapılı ve gevşek tepeli, kışın yaprağını döken, boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Yapraklar büyük, canlı yeşil, 8-16cm uzunluğunda ve 7cm eninde, yumurtamsı ya da eliptik, kenarları ince dişli ve sivri uçludur. Sonbaharda dökülmeden önce parlak kırmızı bir renge dönüşür. Dikkati çekmeyen küçük yeşil çiçekler Mayıs’ta açar. Meyve Ağustos’ta olgunlaşır, uzun saplı ve gül kırmızısı, tohumları ise portakal sarısı rengindedir.
Kullanım olanakları: Çoğunlukla kırsal peyzajda, orman alanlarında ve çalılıklarda yetişen, kırmızı meyveli güzel bir süs bitkisidir. Park ve bahçelerde ise tekli ve küçük gruplar halinde kullanılır.
Yayılışı: Türkiye ve Avrupa.
Familyası : Buxaceae
Latincesi : Buxus sempervirens L.
Türkçesi : Adi Şimşir
İngilizcesi : Common Box
Botanik özellikleri: Çoğunlukla sık dallı bir çalı, bazen 6–10m boylarında herdem yeşil küçük bir ağaçtır. Yeşil renkli genç sürgünler dört köşeli ve hafif tüylüdür. Yapraklar karşılıklı dizilmiş, eliptik, yumurtamsı biçimde, 1-3cm, tam kenarlı, üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzü açık yeşildir. Beyazımsı çiçekler yan durumlu, yaprakların koltuklarında oluşur ve küçük kurullar halindedir. İlkbahar aylarında çiçeklenir. Kapsül meyve deri gibi sert, 7–8 mm çapında, olgunlaştığında koyu parlak, siyah renklidir. Kapsülün üst kısmında boynuz şeklinde iki çıkıntısı olup, içinde bol tohum bulunur.
Kullanım olanakları: Odunu ağır, sert ve dayanıklı, açık sarı renkli, yıllık halkaları çok dar ve belirsizdir. Torna, mekik ve makina yatakları, kaşık ve tarak gibi eşyaların yapımında çok kullanışlıdır. Aynı zamanda park ve bahçelerin vazgeçilmez bitki materyalindendir. Makaslanabilir. Canlı çit, soliter ya da gruplar halinde ve kaya bahçelerinde kullanılır. Zehirli bir bitkidir.
Yayılışı: Türkiye ve Avrupa’nın Akdeniz kıyıları
 
Familyası : Buxaceae
Latincesi : Buxus sempervirens L. “Globosa”
Türkçesi : Adi Top Şimşir
İngilizcesi : Globose Common Box
Botanik özellikleri: Çoğunlukla sık dallı küremsi bir çalıdır. Yeşil renkli genç sürgünler dört köşeli ve hafif tüylüdür. Yapraklar karşılıklı dizilmiş, eliptik, yumurtamsı biçimde, 1-3cm, tam kenarlı, üst yüzü parlak koyu yeşil, alt yüzü açık yeşildir. Beyazımsı çiçekler yan durumlu, yaprakların koltuklarında oluşur ve küçük kurullar halindedir. İlkbahar aylarında çiçeklenir. Kapsül meyve, deri gibi sert, 7-8mm çapında, olgunlaştığında koyu parlak siyah renklidir. Kapsülün üst kısmında boynuz şeklinde iki çıkıntısı olup, içinde bol tohum bulunur.
Kullanım olanakları: Küremsi, yuvarlak habitusu ve herdem yeşil yaprakları ile park ve bahçelerde sık kullanılan bir süs bitkisidir. Soliter, küçük grup halinde ve vurgu elemanı olarak kullanılır.
Yayılışı: Ana tür olan Buxus sempervirens Türkiye ve Avrupa’nın Akdeniz kıyılarında yetişir.
Familyası : Euphorbiaceae
Latincesi : Euphorbia amygdaloides L.
Türkçesi : Sütleğen
İngilizcesi : Wood Spurge
Botanik özellikleri: 80cm’ye dek boylanabilen, çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar kısa saplı, eliptik ya da kaşık şeklinde, çok sıralı sarmal dizili olup, çoğunlukla gövdenin ucunda toplanmıştır. Çiçekler sarı renkli, dik duran yalancı şemsiyemsi kurullar oluşturur. İlkbaharda çiçeklenir.
Kulanım olanakları: Zehirli, ancak tıbbi bir bitkidir. Eczacılıkta müshil ilaçları yapılır. Sütü haricen siğillerin üzerine günde bir kez sürülerek tedavi edilir. Süt içinde rezin, kauçuk, nişasta ve çeşitli enzimler bulunur. Ancak çok tahriş edici olduğundan dahilen kullanımı önerilmemektedir. Bu tür, doğal olarak çoğunlukla yapraklı orman altlarında ya da kenarlarında yetişir. Park ve bahçelerde zehirli olduğundan kullanımı sınırlıdır. Daha çok kırsal peyzajda sınır ögesi olarak kullanılır.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Balkanlar ve Ukrayna.
Familyası : Rhamnaceae
Latincesi : Ceanothus thyrsiflorus var. repens
Türkçesi : Keanthus, Kaliforniya Leylağı
İngilizcesi : Californian Lilac, Santa Barbara Ceanothus
Botanik özellikleri: Sık ve yuvarlak tepeli, yerde sürünücü, herdem yeşil, bodur bir çalıdır. Yaprakları parlak cilalı yeşil, dar, uzun, ters yumurta şeklindedir. Gök mavisi çiçekleri yaprak koltuklarından çıkıp, bileşik salkımlar oluşturur. Mayıs ve Haziran ayında çiçeklenir.
Kullanım olanakları: Kaya bahçesinde, sınır çalısı ögelerinin önlerinde, teraslarda, park ve bahçelerde göz alıcı mavi çiçekleri nedeniyle kullanılır.
Yayılışı: Kuzey Amerika (Kaliforniya).
 
Familyası : Rhamnaceae
Latincesi : Zizyphus jujuba Mill.
Türkçesi : Hünnap
İngilizcesi : Jujube
Botanik özellikleri: 8m’ye dek boylanabilen, kışın yaprağını döken, boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Genç sürgünleri tüysüz, kabuk beyaz lentiselli, yeşilimsi siyah renklidir. Yaprakları almaçlı dizili, yumurtamsı şekilde, 3 damarlı, kısa saplı ve kenarları ince dişlidir. Çiçekleri yan durumlu, küçük sarımsı kurullar halindedir. İlkbaharda çiçeklenir. Meyve üzümsü ve etlidir. Yumurta biçiminde, parlak, önce zeytin yeşili, olgun halde koyu kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Meyveleri yenir. İğdeye benzer. Balgam ve idrar söktürücüdür. Meyve bahçelerinde, ayrıca park ve bahçelerde tek ya da gruplar halinde, canlı çit oluşumunda kullanılır.
Yayılışı: Türkiye, Güneydoğu Akdeniz’den, Güneydoğu Asya’ya değin yayılır.
Familyası : Vitaceae
Latincesi : Parthenocissus quinquefolia (L.) Planch
Türkçesi : Kırmızı Amerikan Sarmaşığı
İngilizcesi : Virginian Creeper
Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken, sarılıcı odunsu bir bitkidir. Genç sürgünleri kırmızımsı, tutunma organları 5–8 dallı ve yapışkan uçludur. Yapraklar 5 yaprakçıklı bileşik tipte, koyu yeşil, ancak sonbaharda dökülmeden önce kan kırmızısı bir renk almaktadır. Yaprakçıklar saplı, eliptik ya da yumurtamsı, kenarları kaba dişlidir. Çiçekler terminal salkım (panikül) tipte, meyve üzümsü ve mavimsi siyahtır.
Kullanım olanakları: Bina ve bahçe duvarları, çardak, kameriye, pergola ve ağaçlar üzerine sarılan bir süs bitkisidir. Sonbaharda kızaran yaprakları, kış boyunca mavimsi siyah zengin meyve kurulları ile dekoratif ve foksiyonel bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Kuzey Amerika.
Familyası : Vitaceae
Latincesi : Parthenocissus tricuspidata (Sieb. et Zucc.) Planch“Veitchii”
Türkçesi : Boston Sarmaşığı
İngilizcesi : Boston Ivy
Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken, sık dallı, sarılıcı, odunsu bir bitkidir. Yapraklar geniş yumurta şeklinde, 3 loplu, loplar sivri uçlu, kenarları kaba dişli, üst yüzü cilalı yeşil, alt yüzü açık yeşil, damarlar boyunca tüylüdür. Sonbaharda dökülmeden önce parlak kırmızı bir renge dönüşmektedir. Meyve mavimsi siyah ve üzümsü tiptedir.
Kullanım olanakları: Bina ve bahçe duvarları, çardak, kameriye, pergola ve ağaçlar üzerine sarılan bir süs bitkisidir. Sonbaharda kızaran yaprakları, kış boyunca mavimsi siyah zengin meyve kurulları ile dekoratif ve foksiyonel bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Japonya, Kore ve Çin.
Familyası : Vitaceae
Latincesi : Vitis vinifera L.
Türkçesi : Asma, Üzüm
İngilizcesi : Vine, Grape
Botanik özellikleri: 15- 20m boylanabilen, tırmanıcı ve sarılıcı, yaprağını döken odunsu bir bitkidir. Kabuk uzunlamasına lifler halinde kavlar ve soyulur. Yapraklar almaçlı, 7-15cm, loblu, loblarında kenarları dişli, palmat damarlıdır. Üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü açık yeşil, beyazımsı ve tüylüdür. Çiçekleri sarkan panikül (bileşik salkım) kurullar halinde, beyaz yeşilimsi renktedir. Meyve üzümsü, yumurtamsı ya da yuvarlak parlak beyaz, sarı, kırmızı ya da siyah renklidir.
Kullanım olanakları: Üzüm çok uzun yıllardan beri bilinen ve kullanılan bir meyve bitkisidir. Meyveleri taze halde ya da kurutulmuş olarak tüketilir. Ayrıca pekmezi ve kompostosu yapılır. Yapraklarından taze halde ya da salamura yapılarak sarma yapılır. Aynı zamanda park ve bahçelerde duvar, çit, çardak, kameriyeler ve pergolalara sardırılır.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Batı Asya.
Familyası : Aquifoliaceae
Latincesi : Ilex aquifolium L.
Türkçesi : Çoban Püskülü
İngilizcesi : Holly
Botanik özellikleri: Çoğunlukla çalı, bazende 8m’ye dek boylanabilen, herdem yeşil küçük bir ağaçtır. Yapraklar karşılıklı dizili, yumurtamsı ya da eliptik, kenarları keskin, kaba, dikenli dişli, derimsi yapıda, üst yüzü parlak koyu yeşildir. Çiçekleri hoş kokulu, yaprak koltuklarında küçük kurullar halinde, bazen de tekli ve beyaz renklidir. Meyve çekirdekli sulu, yuvarlak ve parlak kırmızı renkte olup, zehirlidir.
Kullanım olanakları: Çit ve mozaik bitkisi olarak, ağaç ve çalı kademesinde gruplar halinde ve kırsal peyzajda kullanılır. Dikenli yaprakları ve zehirli meyvesi nedeni ile çocuk oyun alanlarında kullanılmamalıdır.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika, Kafkaslar, İran, Batı Asya ve Çin.
 
Familyası : Aquifoliaceae
Latincesi : Ilex aquifolium L. “Argenteovariegata”
Türkçesi : Alacalı Çoban Püskülü
İngilizcesi : Variegated Holly
Botanik özellikleri: Herdem yeşil, küremsi formlu bir çalıdır. Yapraklar karşılıklı dizili, yumurtamsı ya da eliptik, kenarları keskin, kaba dikenli dişli, derimsi yapıda, yaprakları yeşil, kenarları kremsi beyaz renkle çevrilidir. Çiçekleri hoş kokulu, yaprak koltuklarında küçük kurullar halinde, bazen de tekli ve beyaz renklidir. Meyve çekirdekli sulu, yuvarlak ve mercan kırmızısı renginde olup zehirlidir.
Kullanım olanakları: Çit ve mozaik bitkisi olarak, ağaç ve çalı kademesinde, gruplar halinde kullanılır. Dikenli yaprakları ve zehirli meyvesi nedeni ile çocuk oyun alanlarında kullanılmamalıdır.
Yayılışı: Ana tür olan Ilex aquifolium Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika, Kafkaslar, İran, Batı Asya ve Çin’de yayılır.
Familyası : Aquifoliaceae
Latincesi : Ilex aquifolium L. “Aureomarginata”
Türkçesi : Sarı Çoban Püskülü
İngilizcesi : Yellow Holly
Botanik özellikleri: Herdem yeşil dik duran bir çalıdır. Yapraklar karşılıklı dizili, yumurtamsı ya da eliptik, kenarları keskin, kaba dikenli dişli, derimsi yapıda, yaprak ayasının kenarları sarı renkle çevrilidir. Çiçekleri hoş kokulu, yaprak koltuklarında küçük kurullar halinde, bazen de tekli ve beyaz renklidir. Meyve çekirdekli sulu, yuvarlak ve parlak kırmızı renkte olup, zehirlidir.
Kullanım olanakları: Çit ve mozaik bitkisi olarak, ağaç ve çalı kademesinde, gruplar halinde kullanılır. Dikenli yaprakları ve zehirli meyvesi nedeni ile çocuk oyun alanlarında kullanılmamalıdır.
Yayılışı: Ana tür olan Ilex aquifolium Türkiye, Avrupa, Kuzey Afrika, Kafkaslar, İran, Batı Asya ve Çin’de yayılır.
Familyası : Sapindaceae
Latincesi : Koelreuteria paniculata Laxm.
Türkçesi : Güvey Kandili
İngilizcesi : China-Tree
Botanik özellikleri: 8-10m boylarında, kışın yaprağını döken, kısa boylu bir ağaçtır. Yapraklar tek tüysü tipte, 7–15 adet yaprakçıktan oluşur. Yaprakçıkların kenarları dişli ya da lobludur. Çiçekler dik duran bileşik salkım (panikül) halinde, sarı renklidir. Meyve açık kahverengi, üç gözlü bir kapsüldür.
Kullanım olanakları: Büyük kentlerde, çevre ve hava kirliliğine dayanıklı bir bitkidir. Soliter ve alle bitkisi olarak, küçük gruplar halinde gölge elemanı işleviyle kullanılır. Sarı renkli zengin çiçekleri, kahverengi kapsül meyveleri ve kaligrafik çizgisi ile önemli bir peyzaj bitkisidir.
Yayılışı: Çin, Japonya ve Kore.
 
|
