ANGIOSPERMAE V-1

Rosidae  alt sınıfı

Familyası          : Pittosporaceae
Latincesi           : Pittosporum tobira (Thunb.) Ait.
Türkçesi           : Pitos, Kolonya Çiçeği
İngilizcesi         : Pittosporum

Botanik özellikleri: 2–3 (6)m’ ye dek boylanabilen, dik ve yaygın dallı, herdem yeşil boylu bir çalıdır. Yapraklar 5cm, çok sıralı sarmal dizili, kalın, derimsi, cilalı yeşil renkte, küt uçlu, mızrak ya da kaşık şeklindedir. Çiçekleri dik duran terminal, şemsiyemsi salkım kurullar halinde, kremsi beyaz renkte, çok güzel ve keskin kokuludur. Geç ilkbaharda ya da yazın çiçeklenir.

Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde sık kullanılan bir süs bitkisidir. Tekli ve gruplar halinde kullanılır. Boylu ağaçların altlarında da kullanılabilir. Makasa gelir. Canlı yeşil yaprakları ve keskin kokulu çiçekleri ile tercih edilen bir süs bitkisidir                                            

Yayılışı: Çin ve Japonya.

 

 

 

Familyası          : Pittosporaceae
Latincesi           : Pittosporum tobira (Thunb.) Ait. “Nana”
Türkçesi           : Bodur Pitos
İngilizcesi         : Dwarf Pittosporum

Botanik özellikleri: 50–100cm’e dek boylanabilen, sık dallı, bodur herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar deri gibi sert, koyu yeşil, küt uçlu ve yaklaşık 5cm uzunluğunda, mızrak ya da şerit şeklinde ve tam kenarlıdır. Çiçekler kremsi beyaz renginde, dik duran, şemsiyemsi salkım kurul şeklinde ve keskin kokuludur. Yaz aylarında çiçeklenir. Meyve kapsüldür.

Kullanım olanakları: Özellikle kaya ve taş bahçelerinde, yol orta refüjlerinde yerörtücü olarak sıkça kullanılır. Ayrıca tuzlu deniz rüzgarlarına da dayanıklı olup, sahillerde ki peyzaj düzenlemelerinde, herdem yeşil cilalı parlak yaprakları ile sıkça kullanılmaktadır.

Yayılışı: Ana tür olan Pittosporum tobira Çin ve Japonya’da yayılır.

 

 

 

 

Familyası          : Hydrangeaceae
Latincesi           : Hydrangea macrophylla (Thunb.) DC.
Türkçesi           : Büyük Yapraklı Ortanca
İngilizcesi         : Big Leaved Hydrangea

Botanik özellikleri: 1,5–2m boyunda, yuvarlak tepeli, kalın ve sık dallı, kışın yapraklarını döken bir çalıdır. Yaprak kalınca, geniş yumurta şeklinde, kısa ve sivri uçlu, kenarları kaba dişli ve her iki yüzü de tüysüzdür. Yaprak sapı kalın, 1–3cm, döküldükten sonra sürgünde geniş bir iz bırakır. Çiçekler terminal, şemsiyemsi yoğun kurullar halinde, beyaz, pembe ve kırmızı renklidir. Yazın çiçeklenir.

Kullanım olanakları: İri çiçek kurulları ile çok kullanışlı bir süs bitkisidir. Budamaya çok uygun, iklim ve toprak istekleri de azdır. Park ve bahçelerde canlı çit, yol orta refüjlerinde yerörtücü bitki, ayrıca saksı çiçeği olarak teraslarda ve iç mekanda kullanılır. Çiçekleri kesme çiçek olarakta değerlendirilir.

Yayılışı: Doğu Asya ve Japonya.

 

 

 

 

Familyası          : Crassulaceae
Latincesi           : Sedum spectabile Bor.
Türkçesi           : Damkoruğu, Buzçiçeği
İngilizcesi         : Ice Plant

Botanik özellikleri: 30-50cm boylarında, dik ve etli gövdeli çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar da etli yapıda, karşılıklı dizili, oval ya da yumurtamsı şekilde, kenarları düzensiz dişli ve donuk mavimsi yeşildir. Çiçekler terminal durumlu şemsiyemsi kurullar halinde ve açık pembe renkli olup, sonbaharda çiçeklenir.

Kullanım olanakları: Kaya bahçeleri, duvar dipleri, ağaç ve çalı grupları altında yerörtücü bitki olarak kullanılır.

Yayılışı: Çin ve Kore.

 

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Amygdalus communis L.
Türkçesi           : Badem
İngilizcesi         : Almond

Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken, 12m boy yapabilen, geniş tepeli bir ağaç, ender olarak boylu bir çalıdır. Yapraklar almaçlı, mızraksı, kenarları yuvarlak dişli, tabanı yuvarlak veya geniş kama gibi, parlak yeşil renklidir. Çiçekler tekli, bazen de 2-3’ü bir arada, pembemsi beyaz renkli olup, erken ilkbaharda yapraklanmadan önce açılır. Meyve, uzunca yumurta şeklinde, biraz yassı ve üzeri bol tüylüdür. 

Kullanım olanakları: Meyvesi taze ve kuruyemiş olarak kullanılır. Şeker ve pasta yapımında, yağı ise sanayide kullanılır. Madensel tuz ve vitamince zengindir. Park ve peyzaj alanında ise soliter ya da küçük gruplar halinde süs bitkisi olarak kullanılır. Kırmızı renkli ve güzel cila tutan odunu, mobilyacılık ve süs eşyası yapımında kullanılır.

Yayılışı: Türkiye, Batı Avrupa, İran, Suriye, Türkistan, Afganistan, Kafkaslar, Kuzey Afrika.

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi          : Cerasus avium (L.)Moench.
Türkçesi           : Kiraz
İngilizcesi         : Cherry

Botanik özellikleri: 20m boylarında, kışın yapraklarını döken, yaygın dallı, orta boylu, dekoratif görünüşlü bir ağaçtır. Yaprakları 6–12cm, elips gibi, kenarı çift sıralı dişlidir. Çiçekleri beyaz renkli, şemsiyemsi kurullar oluşturur.

Kullanım olanakları: Odunundan mobilya ve müzik aletleri, ayrıca biblo ve süs eşyaları yapılır. Esasen kıymetli meyveleri nedeniyle meyve ağacı olarak genişçe kültüre alınmıştır. Ayrıca ilkbaharda, yapraklardan önce açılan, yoğun kar gibi beyaz çiçekleri ile kirazlar çok gözde süs bitkilerindendir. İlkbaharı müjdeleyen bir simgedir.

Yayılışı: Türkiye, Avrupa ve Kafkasya.

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Cerasus vulgaris L.
Türkçesi           : Vişne
İngilizcesi         : Sour Cherry

Botanik özellikleri: 6 m’ye dek boylanabilen, kışın yapraklarını döken, ince sık dallı, parlak kırmızımsı kahverengi kabuklu, yuvarlak tepeli küçük bir ağaç ya da çalıdır. Yaprak almaçlı, yumurta ya da eliptik, küt uçlu, kenarları çift sıralı dişli, kısa saplı, iki yüzü de tüysüz, parlak yeşil renklidir. Çiçekler şemsiyemsi kurullar halinde, uzun saplı ve beyaz renklidir. Yapraklanmadan önce çiçek açar. Meyve etli, eriksi ve parlak koyu kırmızı renklidir.

Kullanım olanakları: Meyvesi taze iken yenildiği gibi reçel, marmelat ve şurup yapıldığından çoğunlukla meyve bahçelerinde kullanılır. Ayrıca beyaz çiçekleri ve koyu kırmızı meyveleri ile dekoratif bir süs bitkisidir. Odunu pembemsi beyaz renkte olup, dayanıklıdır. Mobilyacılıkta ve süs eşya yapımında kullanılır.

Yayılışı: Türkiye, Batı Asya, Balkanlar.

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Chaenomeles japonica (Thunb.) Lindl.
Türkçesi           : Japon Ayvası, Bahar Dalı
İngilizcesi         : Japanese Quince

Botanik özellikleri: 1–1,5m boylarında, sık dallı, kışın yaprağını döken, dikenli ve dik duran küçük bir çalıdır. Yapraklar yumurta ya da ters yumurta biçminde, küt ya da sivri uçlu, 3–5cm uzunluğunda, kenarları dişli, üst yüzü parlak yeşil, alt yüzü açık yeşil ve tüysüzdür. Çiçekler kan kırmızısı veya turuncu renklerde, 2–4 adedi bir arada yoğun kurullar halindedir. Çiçeklenme yapraklanmadan önce Şubat, Mart aylarında gerçekleşir. Meyve sarı renkli küremsi, basık ve yaklaşık 3cm çapındadır.

Kullanım olanakları: İlkbaharda erken çiçeklenmesi ile ilkbaharı müjdeleyen bir bitki olarak değerlendirilir. Tek tek, gruplar halinde ve canlı çitte kullanılır. Yaygın ve çok sevilen bir süs bitkisidir.

Yayılışı: Japonya.

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Cotoneaster dammeri C.K.Schneid.
Türkçesi           : Taş Elması
İngilizcesi         : Rose Box

Botanik özellikleri: 30–60cm boyunda, 1–2m eninde, bodur ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar yumurtamsı, parlak cilalı ve koyu yeşildir. Çiçekler beyaz, yaprak koltuklarında tekli ya da çiftli olarak bulunur ve Haziran’da çiçeklenir. Meyve üzümsü tipte, küremsi, kırmızı renkli olup, üzeri mum tabakası ile kaplıdır. 
 
Kullanım olanakları: İdeal bir yerörtücü bitkisi olup, kaya ve taş bahçesinde, duvar diplerinde yerörtücü ya da mozaik bitki olarak kullanılır. Ayrıca ağaç ve çalı gruplarının altlarında da kullanılmaktadır.

Yayılışı: Çin.

 

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Cotoneaster horizontalis Decne
Türkçesi           : Yayılıcı Taş Elması
İngilizcesi         : Rose Box

Botanik özellikleri: 1–1,5m boylanabilen, yatay büyüme gösteren, kısa boylu, yarı herdem yeşil bir çalıdır. Yapraklar oval, küçük, 12mm, uçları dikensi, üst yüzü koyu yeşil, parlak ve tüysüz, alt yüzü ise tüylüdür. Yaprak sapı çok kısa 1–2 mm’dir. Beyaz ya da pembe çiçekler çoğunlukla tekli, bazen çifttir. İlkbahar aylarında çiçeklenir. Yaklaşık 5mm olan meyveleri küre şeklinde ve parlak kırmızı renkte olup, uzun süre bitki üzerinde kalır.
 
Kullanım olanakları: Kaya ve taş bahçesinde, duvar diplerinde yerörtücü ya da mozaik bitki olarak kullanılır.

Yayılışı: Batı Çin.

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Cotoneaster lacteus W.W.Sm.
Türkçesi           : Taş Elması
İngilizcesi         : Cotoneaster

Botanik özellikleri: 4–5 m’ye dek boylanabilen, herdem yeşil, boylu bir çalıdır. Yapraklar eliptik ya da yumurtamsı, almaçlı dizili, üst yüzü mat koyu yeşil, alt yüzü beyaz yoğun tüylerle kaplıdır. Beyaz renkli çiçekleri yaklaşık 5cm çapında, yalancı şemsiyemsi kurullar halindedir. Haziran’da çiçeklenir. Yuvarlak parlak kırmızı meyveleri ise 5mm çapında ve gevşek salkım kurullar halindedir.
 
Kullanım olanakları: Yol orta refüjlerinde, kaya ve taş bahçelerinde, duvar diplerinde yerörtücü ya da mozaik bitki olarak kullanılır.

Yayılışı: Çin.

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Cydonia oblonga Mill.
Türkçesi           : Ayva
İngilizcesi         : Quince

Botanik özellikleri: 7–8m boylarında, kışın yaprağını döken, küçük bir ağaçtır. Genç sürgünler sık gri tüylüdür. Yapraklar yürek ya da yumurtamsı, almaçlı dizili, düz kenarlı, alt yüzü sık beyaz tüylü, üst yüzü koyu yeşil renklidir. Terminal durumlu çiçekler hafif kokulu, açık pembe ya da beyaz renklidir. Meyve yalancı etli, küremsi, üzeri önce tüylü sonra tüysüzdür. Olgunlaştığında parlak sarı renktedir.

Kullanım olanakları: Ayva bir meyve bitkisidir. Meyveleri taze iken yenilebildiği gibi, tatlısı, kompostosu, marmelatı ve reçeli yapılır. Genç yaprakları şifalı olup, bitkisel çay olarak içilir. Bazen park ve bahçelerde çiçekleri ve iri sarı meyveleri nedeni ile süs bitkisi olarakta kullanılır.

Yayılışı: Türkiye ve güneybatı Asya.

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl.
Türkçesi           : Muşmula, Yeni Dünya, Malta Eriği
İngilizcesi         : Loquat

Botanik özellikleri: 4–10m boylarında, herdem yeşil boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Yapraklar büyük, 30 x 13cm ebatlarında deri gibi sert, kenarları dişli, üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü ise açık yeşildir. Çiçekleri, dik duran terminal, bileşik salkım kurullar halinde, beyaz ya da krem-beyazı renktedir. Çiçeklenme ilkbaharda, meyve oluşumu ise Mayıs-Haziran aylarındadır. Olgun meyve sarı renkli, 3,5–4cm çaplarında, sulu ve tatlıdır.

Kullanım olanakları: Bir meyve bitkisidir. Meyvesi severek yenir. Ayrıca reçeli yapılır. Park ve bahçelerde de süs bitkisi olarak kullanılır. Özellikle parlak sarı meyveleri dekoratif bir güzellik oluşturur.
 
Yayılışı: Japonya ve Çin.

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Fragaria x ananassa
Türkçesi           : Çilek
İngilizcesi         : Garden Strawberry

Botanik özellikleri: 100cm boylarında, 15cm eninde, yavaş büyüyen, sürünücü, çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar 3’lü bileşik, yaprakçıklar yumurtamsı oval, kenarları dişli ve parlak yeşildir. Çiçekleri tekli ve beyaz renkli, periant örtüsü 5’li, çiçeklenme Nisan ortasından sonbahar ortasına kadar sürer. Meyve koyu kırmızı renkte olup, toplu meyve tipindedir. Yazdan sonbahara kadar meyvede kalır.

Kullanım olanakları: Meyvesi taze olarak tüketilir. Reçel, marmelat ve pasta yapımında kullanılır. Ayrıca peyzajda, sebze ve meyve bahçelerinde, ağaç ve çalı grupları önlerinde yerörtücü olarak kullanılır.

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Kerria japonica (L.) DC. “Pleniflora”
Türkçesi           : Katmerli Kanarya Gülü
İngilizcesi         : Double Flowering Japanese Rose

Botanik özellikleri: 3m’ye dek boylanan, zayıf gövdeli, dağınık tepeli, kışın yaprağını döken bir çalıdır. Yapraklar 2–5cm uzunluğunda, almaçlı dizilişte, uzunca yumurtamsı, sivri uçlu, kenarları testere dişli ve yeşil renklidir. Çiçekler kısa sürgün uçlarında, tek tek ya da katmerli, parlak, altın sarısı renklidir. Mart- Mayıs aylarında çiçek açar.

Kullanım olanakları: Tek ya da gruplar halinde, kaya bahçelerinde, balkonlarda, çardak ya da kameriyelerde ve geniş alanlarda yerörtücü olarak kullanılır.

Yayılışı: Japonya ve Çin.

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi          : Laurocerasus officinalis  Roem.
Türkçesi           : Karayemiş
İngilizcesi         : Cherry Laurel

Botanik özellikleri: Boylu çalı ya da 5-6m herdem yeşil küçük bir ağaçtır. Yaprak uzun, şerit şeklinde ve deri gibi sert,  5–15 cm, kenarları seyrek dişlidir. Çiçekleri beyaz renkli, dik duran salkım şeklindedir. Meyveler çekirdekli sulu, önce yeşil, sonra kırmızı ya da siyah renklidir.

Kullanım olanakları: Yapraklarından aqua lauroceraci ya da lauroceracin adlı bir madde elde edilir. Bu madde eczacılıkta öksürük dindirici ve antispazmatik olarak kullanılır. Meyveleri taze ve kuru olarak yenildiği gibi konservesi de yapılabilir. Karayemiş, sık sürgünleri, herdem yeşil cilalı yaprakları, ayrıca kolay budanabilme özelliği ile çok değerli bir süs bitkisidir. Rüzgar perdesi ve canlı çit oluşturmada sık kullanılır.

Yayılışı: Türkiye, özellikle Karadeniz Bölgesi, Kuzey İran ve Balkanlar.
                      

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Laurocerasus officinalis  Roem. “Otto Luyken”
Türkçesi           : Bodur Karayemiş
İngilizcesi         : Dwarf Cherry Laurel

Botanik özellikleri: 1,5m boylarında ve 2m genişliğinde,  herdem yeşil, sık dallı, yayılıcı kısa boylu bir çalıdır. Yaprak, dar ve eliptik,  8–10cm uzunluğunda ve 2–3cm genişliğinde,  parlak açık yeşil renktedir. Çiçekleri beyaz renkli, dik duran salkım şeklindedir. Nisan ve Mayıs’ta çiçeklenir. Meyve çekirdekli sulu, önce yeşil, sonra kırmızı ya da siyah renklidir. Ancak bodur karayemiş bodur olup, fazla meyve vermez.

Kullanım olanakları: Herdem yeşil parlak yaprakları ile çok kullanılan bir yerörtücü bitkidir.  Ayrıca saksılarda, balkon ve teraslarda, yol orta refüjlerinde kullanılmaktadır. Makaslanarak istenilen şekil verilebilir.

Yayılışı: Ana tür olan Laurocerasus officinalis Türkiye, özellikle de Karadeniz Bölgesinde, Kuzey İran ve Balkanlar’da yayılır.

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Malus sylvestris Mill.
Türkçesi           : Elma
İngilizcesi         : Apple

Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken, 10-15m’ye dek boylanabilen, genç sürgünleri kızıl-kahverengi, sık dallı ve yuvarlak tepeli, orta boylu bir ağaçtır. Gövde kabuğu, grimsi- kahverengi olup, küçük plakalar halinde çatlar. Yaprakları almaçlı dizilmiş, geniş elips ya da yumurtamsı, kenarı tek ya da çift sıralı dişli, üst yüzü koyu yeşil ve tüysüz, alt yüzü ise grimsi yeşil ve tüylüdür. Yapraklanmadan önce çiçeklenir. Çiçekler şemsiyemsi salkım kurullar oluşturur. Çanak ve taç yaprak 5’li, taç yaprak pembemsi beyaz renktedir. Meyve yalancı sulu tipte, yuvarlak ve yumurtamsı biçimde, çoğunlukla pembemsi sarı-yeşil renktedir.

Kullanım olanakları: Meyvesi taze olarak yenildiği gibi, sirkesi ve kimi yörelerde de pekmezi yapılır. İlkbaharda erken ve yapraklardan önce açılan çiçekleri, daha sonra yeşil ve iri meyveleriyle aynı zamanda değerli bir peyzaj bitkisidir. Çoğunlukla meyve bahçelerinde, bazen de park ve bahçelerde tekli ya da küçük gruplar halinde kullanılır.

Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Kafkasya, Kuzey İran.

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Mespilus germanica L.
Türkçesi           : Yabani Muşmula, Döngel
İngilizcesi         : Medlar

Botanik özellikleri: Kışın yaprağını döken 2–3m boylu çalı ya da 5–6m’ye değin boylanabilen dikenli küçük bir ağaçtır. Kabuk grimsi, genç sürgünleri tüylüdür. Yapraklar almaçlı dizili, derimsi yapıda, mızrak ya da yumurtamsı, kenarları ince dişlidir. Üst yüzü koyu yeşil, tüysüz ya da seyrek tüylü, alt yüzü ise sık tüylü ve grimsi yeşildir. Çiçekleri tekli, terminal ve beyaz renklidir. İlkbahar ve yazın çiçek açar. Meyve yalancı sulu tipte, olgunlaştığında kahverengi, 2–5 tohumludur.

Kullanım olanakları: Şifalı bir bitkidir. Yaprak, meyve ve tohumları kullanılır. Tanen, sitrik asit ve vitaminler içerir. Meyvesi olgun halde yenir ve marmelat yapılır. Ayrıca beyaz çiçekleri nedeniyle, park ve bahçede süs bitkisi olarak kullanılır. Tek tek ya da küçük gruplar halinde ve karayolları şevlerinde toprak koruyucu olarakta kullanılan bir bitkidir.

Yayılışı: Türkiye ve Güneydoğu Avrupa.

 

 

 

 

 

 

Familyası          : Rosaceae
Latincesi           : Persica vulgaris L.
Türkçesi           : Şeftali
İngilizcesi         : Peach

Botanik özellikleri: 4–6m’ye dek boylanabilen, kışın yapraklarını döken, küçük bir ağaç ya da boylu bir çalıdır. Yapraklar almaçlı dizili, genişçe mızrak şeklinde, kenarları çift sıralı dişli, üst yüzü parlak yeşil renklidir. Çiçekler teker teker veya 2–4’ü bir arada grup halinde, pembe ya da kırmızı renklidir. İlkbaharda yapraklanmadan önce çiçeklenir. Meyve 3–5cm, çekirdekli sulu tipte, exocarpı tüylü, açık sarı veya turuncu renklidir.

Kullanım olanakları: Şeftali çok değerli bir meyve bitkisidir. Meyvesi taze iken yenildiği gibi reçeli ve marmelatı yapılır. Ayrıca park ve bahçelerde, pembe veya kırmızı çiçekleri ve turuncu meyveleri ile dekoratif bir süs bitkisidir.

Yayılışı: Türkiye, Doğu Asya ve Çin.