|
Magnoliatae (Magnoliopsida) sınıfı
Bu sınıftaki bitkilerde fideciğin iki çenek yaprağı vardır. Uzun ömürlü ana kökleri ve gövdede sekonder kalınlaşma yapan bir kambiyum dokusu bulunur. İletim demetleri kollateral açık demetler biçimindedir. Yapraklar genelde ağsı (reticulat) damarlanma gösterir. Odunsu ve otsu yapıda bitkilerden oluşur. Çiçekleri genellikle 4-5 parçalıdır. Çiçek çevresi çoğu kez çanak ve taç olarak ayrılmış, periant örtü şeklindedir.
Magnoliidae alt sınıfı
Familyası : Magnoliaceae
Latincesi : Magnolia grandiflora L.
Türkçesi : Büyük Çiçekli Manolya
İngilizcesi : Big Flowered Magnolia
Botanik özellikleri: 20–30m piramidal tepeli, herdem yeşil bir ağaçtır. Genç sürgünler, tomurcuk, agregat meyve ve yaprakların alt yüzü pas rengi tüylerle örtülüdür. Yaprakların üst yüzü koyu yeşil ve cilalı görünümlüdür. Çiçek, kase gibi, beyaz, 15–20cm çapındadır. Ağustos ayında çiçeklenir. Meyve kozalak şeklinde agregat meyve tipindedir. Her biri birer folikül (keseli) meyveden oluşmaktadır.
Kullanım olanakları: Ülkesinde odunundan mobilya yapılır. Ülkesi dışında parlak yeşil dökülmeyen yaprakları ve iri beyaz çiçekleri ile olağanüstü bir park ve süs bitkisidir. Çoğunlukla soliter olarak kullanılır.
Yayılışı: Kuzey Amerika’nın güneydoğu kesimleri.
 
Familyası : Magnoliaceae
Latincesi : Magnolia x soulangiana Soul.
Türkçesi : Pembe Çiçekli Manolya, Girit Lalesi
İngilizcesi : Sauncer Magnolia
Botanik özellikleri: 5–6 m’ye dek boylanabilen, kışın yaprağını döken, sık dallı boylu çalı ya da küçük bir ağaçtır. Kabuk grimsi açık kahverengi ve düzgündür. Yapraklar almaçlı dizili, 15cm, ters yumurta şeklinde, derimsi yapıda ve canlı yeşil renktedir. Çiçekler 15cm çapında, koyu pembe ya da bazen beyazımsı renkte, terminal ve tekli olup, erken ilkbaharda, yapraklardan önce açılır. Magnolia denudata ile Magnolia liliflora arasında oluşan bir hibrittir.
Kullanım olanakları: İlkbaharı müjdeleyen bitkilerden biridir. İri ve göz alıcı çiçekleriyle popüler bir süs bitkisidir. Soliter, küçük gruplar ve sıralar halinde, bazen de çatı bahçelerinde ve iç mekanlarda kullanılır.
Yayılışı: Ebeveynleri Çin ve Japonya’da yayılır.
 
Familyası : Lauraceae
Latincesi : Laurus nobilis L.
Türkçesi : Akdeniz Defnesi
İngilizcesi : Laurel or Sweet Bay
Botanik özellikleri: Herdem yeşil boylu çalı, bazen de 8–10m boyunda küçük bir ağaçtır. Kabuk koyu gri, siyahımsı ve düzgündür. Yaprak eliptik yapıda, kenarları hafif dalgalıdır. Kırıldığında keskin kokuludur. Üzümsü meyve önce yeşil, sonra parlak siyahtır. Çiçekler yaprakların koltuklarında küresel kurullar halinde, sarı renkli ve güzel kokuludur. Bir cinsli, iki evciklidir.
Kullanım olanakları: Defne çok şifalı bir bitkidir, yaprak ve meyvelerinden elde edilen defne yağı (Oleum Lauri) eczacılıkta, sabun yapımı ve parfümeride kullanılır. Ayrıca romatizmal hastalıklarda antiseptik, veterinerlikte antiparaziterdir. Öğütülen yaprakları et ve balık yemekleri ile konservelerde baharat olarak çok kullanışlıdır. Akdeniz defnesi sık dallı, budanmaya çok uygundur. Park ve bahçelerin vazgeçilmez süs bitkilerinden olup, Akdeniz peyzajının önemli bir simgesidir. Ayrıca şan, şeref ve ölümsüzlük simgesi olarakta değerlendirilir.
Yayılışı: Türkiye, Akdeniz ülkeleri ve Balkanlar.
 
Familyası : Lauraceae
Latincesi : Laurus nobilis L. “Globosa”
Türkçesi : Küremsi Akdeniz Defnesi
İngilizcesi : Globose Laurel
Botanik özellikleri: Herdem yeşil, küremsi şekilde, yuvarlak tepeli, sık dallı bir çalıdır. Kabuk koyu gri, siyahımsı ve düzgündür. Yaprak eliptik yapıda, kenarları hafif dalgalıdır. Kırıldığında keskin kokuludur. Üzümsü meyve önce yeşil, sonra parlak siyahtır. Çiçekler yaprakların koltuklarında küresel kurullar halinde, sarı renkli ve güzel kokuludur. Bir cinsli, iki evciklidir.
Kullanım olanakları: Küremsi şekilli, yuvarlak gövdesi ve herdem yeşil yaprakları ile çim alanlarda tek tek ya da küçük gruplar halinde kullanılmaktadır. Şan ve şeref simgesi olarak değerlendirilen defne, Akdeniz peyzajının önemli bir ögesidir.
Yayılışı: Ana tür olan Laurus nobilis Türkiye, Akdeniz ülkeleri ve Balkanlar’da yayılır.
Familyası : Lauraceae
Latincesi : Laurus nobilis L. “Pyramidalis”
Türkçesi : Piramit Akdeniz Defnesi
İngilizcesi : Pyramidal Laurel
Botanik özellikleri: Herdem yeşil, piramit şeklinde sütun gövdeli, boylu çalıdır. Kabuk koyu gri, siyahımsı ve düzgündür. Yapraklar, eliptik yapıda, kenarları hafif dalgalıdır. Kırıldığında keskin kokuludur. Üzümsü meyve önce yeşil, sonra parlak siyahtır. Çiçekler yaprakların koltuklarında küresel kurullar halinde, sarı renkli ve güzel kokuludur. Bir cinsli, iki evciklidir.
Kullanım olanakları: Piramit şeklindeki düzgün gövdesi ve herdem yeşil yaprakları ile vurgu elemanı, bazen de soliter olarak kullanılmaktadır. Şan ve şeref simgesi olarakta değerlendirilen defne, Akdeniz peyzajının önemli bir ögesidir.
Yayılışı: Ana tür olan Laurus nobilis Türkiye, Akdeniz ülkeleri ve Balkanlar’da yayılır.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Berberis julianae L.
Türkçesi : Herdem Yeşil Karamuk
İngilizcesi : Wintergreen Barberry
Botanik özellikleri: 2–3m boylarında, herdem yeşil, dikenli, dik ve sık dallı, yuvarlak tepeli, bir çalıdır. Dikenleri 3’lüdür. Yaprakları yumurtamsı, mızrak, derimsi ve sivri uçlu, kenarları dikenli dişlidir. Üst yüzü parlak yeşil, alt yüzü açık yeşildir. Sarı çiçekler yaprak koltuğundan çıkıp, salkım şeklinde kurul oluşturur. Üzümsü meyveleri oval, siyah ve mavi dumanlıdır.
Kullanım olanakları: Bariyer ve çit bitkisi olarak kullanılır. İlkbaharda çiçeklenir. Sonbaharda kırmızı renklenen yaprakları ile dekoratif bir özellik kazanır. Yaprak ve sürgünleri dikenli olduğundan çocuk oyun alanlarında kullanılmamalıdır.
Yayılışı: Çin.
 
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Berberis x ottawensis C.K.Schneid. “Superba”
Türkçesi : Kırmızı Yapraklı Karamuk
İngilizcesi : Red Leaved Barberry
Botanik özellikleri: 2,5m’ye dek boylanabilen, kışın yaprağını döken, sık dallı dikenli bir çalıdır. Dikenleri genellikle teklidir. Yumurtamsı ya da dairemsi yapraklar koyu kırmızı renktedir. Parlak sarı renkli çiçekler, yaprak koltuklarından çıkan bir sap üzerinde, başcık şeklinde kurullar oluşturur. İlkbahar sonlarında çiçeklenir. Meyveleri sulu ve kırmızı renktedir.
Kullanım olanakları: Koyu kırmızı renkli yaprakları ve parlak sarı yoğun çiçekleri ile dekoratif bir süs bitkisidir. Gruplar halinde, özellikle canlı çit oluşumunda ve orta refüjlerde kullanılır. Budanarak istenen şekiller verilebilir.
 
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Berberis thunbergii DC.
Türkçesi : Japon Karamuğu
İngilizcesi : Japanese Barberry
Botanik özellikleri: 2m’ye değin boylanabilen, sık dallı, kışın yaprağını döken, tek dikenli bir çalıdır. Yapraklar ters yumurta ya da kaşık şeklinde, 1–3cm, üst yüzü parlak yeşil, alt yüzü grimsi yeşil, kenarları tamdır. Çiçekler salkım şeklinde, tekli ya da 2–4’lü demetler halinde ilkbaharda oluşur. Meyve üzümsü, kırmızı renkli ve elipsoiddir. Sonbaharda olgunlaşır.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde çit bitkisi olarak, kaya bahçelerinde, soliter ya da gruplar halinde kullanılır. Makaslanarak istenilen şekil verilebilir.
Yayılışı: Japonya.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Berberis thunbergii DC. “Atropurpurea”
Türkçesi : Kırmızı Karamuk
İngilizcesi : Japanese Red Barberry
Botanik özellikleri: 2m’ye değin boylanabilen, sık dallı, kışın yaprağını döken dikenli bir çalıdır. Dikenleri tekli, genç sürgünler kırmızı renklidir. Yaprakları ters yumurta ya da kaşık şeklinde, 1–3cm, parlak kırmızı renkli, kenarları tamdır. Çiçekler salkım şeklinde, tekli ya da 2–4‘lü demetler halinde ilkbaharda oluşur. Meyve üzümsü, kırmızı renkli, elipsoiddir. Sonbaharda olgunlaşır.
Kullanım olanakları: Parlak kırmızı renkli yaprak ve meyveleri ile estetik bir süs bitkisidir. Park ve bahçelerde ideal bir çit bitkisi olarak, kaya bahçelerinde, soliter ya da gruplar halinde kullanılır. Makaslanarak istenilen şekil verilebilir.
Yayılışı: Ana tür olan Berberis thunbergii Japonya’da yayılır.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Berberis vulgaris L.
Türkçesi : Adi Karamuk
İngilizcesi : Common Barberry
Botanik özellikleri: 2-3m’ye değin boylanabilen, sık dallı, kışın yapraklarını döken, dikenli bir çalıdır. Gövde kabuğu üzerinde siyah lentiseller vardır. Diken genellikle üçlü, yapraklar
2–4cm’dir. Kenarı ince dişlidir. Meyve parlak kırmızıdır.
Kullanım olanakları: Meyveleri yenilebilir ve meyve suyu yapılır. Odununda ve soymuk dokusunda sarı renkli berberin maddesi bulunur. Bu madde tıpta ilaç yapımında ve kumaşların sarıya boyanmasında kullanılır. Daha çok kırsal peyzajda, orman kenarlarında, çalılıklarda, park ve bahçelerde canlı çit ve yerörtücü olarak kullanılır.
Yayılışı: Türkiye, Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Mahonia aquifolium L.
Türkçesi : Sarı Boya Çalısı, Oregon Üzümü
İngilizcesi : Oregon Holly Grape
Botanik özellikleri: 2m’ye değin boylanabilen, herdem yeşil dik duran bir çalıdır. Yapraklar tüysü, 5–9(13) yaprakçıklı, yaprakçıklar sert derimsi yapıda, yumurtamsı eliptik, kenarları seyrek keskin dişli, yaprakçıklar yazın parlak koyu yeşil, kışın belirgin kırmızı renklidir. Çiçekler terminal, yaprakların koltuklarında dik duran zengin salkım kurullar oluşturur, parlak altın sarısı renktedir. Erken ilkbaharda çiçeklenir. Meyve üzümsü, olgun halde mavimsi siyah renktedir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde, yol orta refüjlerinde tekli, gruplar halinde ve yerörtücü bitki olarak kullanılır. Yapraklar özellikle kış mevsiminde kırmızımtrak renge dönüşür. Ayrıca altın sarısı çiçekleri ile dekoratif bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Kuzey Amerika’nın batı kesimleri.
 
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Mahonia bealei (Fortune) Carr.
Türkçesi : Çin Sarı Boya Çalısı
İngilizcesi : Chinese Mahonia
Botanik özellikleri: 2–3m boylarında, dik duran herdem yeşil bir çalıdır. Yaprak bileşik yaprak, yaprakçıklar derimsi, aya tabanları geniş, koyu zeytin yeşili, alt yüzü ise sarımsı yeşildir. Çiçekleri limon kokulu, açık sarı renkli, gövdenin ucunda toplanmış, dik duran salkım halindedir. Çiçeklenme Kasım-Şubat aylarındadır.
Kullanım olanakları: Çim alanlar, yol orta refüjleri, ağaç grupları altlarında yerörtücü olarak, ayrıca çit yapımında ve özellikle kış bahçelerinde kullanılır.
Yayılışı: Batı Çin.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Mahonia japonica DC.
Türkçesi : Japon Sarı Boya Çalısı
İngilizcesi : Japanese Mahonia
Botanik özellikleri: 3m’ye dek boylanabilen, herdem yeşil dik duran, dağınık tepeli bir çalıdır. Genç sürgünler kırmızımsıdır. Yapraklar tüysü tipte, 13–19 yaprakçıktan oluşur. Yaprakçıklar sert, derimsi yapıda, mızrak ya da yumurtamsı, kenarları seyrek keskin, dikensi dişlidir. Çiçekleri salkım, dik ya da yay şeklinde, sarkık kurullar halinde, kokulu ve sarı renklidir. Kış ve erken ilkbaharda açılır. Meyve üzümsü ve mavimsi siyah renklidir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde, yol orta refüjlerinde çoğunlukla gruplar halinde ya da canlı çit oluşumunda kullanılır. Parlak yeşil yaprakları ve sarı çiçekleri ile dikkat çekmektedir.
Yayılışı: Japonya’dır. Çin ve Tayvan’da ise geniş olarak kültürü yapılmaktadır.
 
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Mahonia pinnata (Lag.) Fedde
Türkçesi : Kaliforniya Sarı Boya Çalısı
İngilizcesi : Californian Holly Grape
Botanik özellikleri: 2m boy, 2,5m genişliğinde, dik duran herdem yeşil bir çalıdır. Mahonia aquifolium’a çok benzer. Yapraklar tek tüysü bileşik yaprak tipinde, 5–9 yaprakçıklı, yaprakçıklar deniz yeşili renginde, yumurtamsı ya da yumurta-mızrak gibi her bir yanında dikenli dişli, yaprak sapları çok kısadır. Yaprakları kışın kızarır. Çiçekleri açık sarı renklidir, dik duran kurullar oluşturur. Kış bitiminde çiçeklenir. Meyve mavimsi siyah renktedir.
Kullanım olanakları: Yol orta refüjlerinde, çim alanlarda, kaya bahçelerinde ve ağaçlar altında yerörtücü, ayrıca canlı çit olarak kullanılır.
Yayılışı: Kuzey Amerika.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Nandina domestica Thunb.
Türkçesi : Cennet Bambusu
İngilizcesi : Sacred Bamboo, Heaven Bamboo
Botanik özellikleri: 2m’ye dek boylanabilen, herdem yeşil dik duran ince ve seyrek dallı bir çalıdır. Yapraklar tüysü tipte, almaçlı dizilmiş, yaprakçıklar mızrak gibi, sivri uçludur. Önce yumuşak pembe olan yapraklar yazın koyu yeşil, kışın kırmızımsı pembe bir renge dönüşür. Çiçekler beyaz, gül renkli, terminal ve bileşik salkım kurullar halinde, ilkbahar ve yaz aylarında çiçeklenir. Meyve üzümsü, koyu kırmızı renklidir.
Kullanım olanakları: Park ve bahçelerde gruplar halinde ve yerörtücü olarak kullanılır. Ayrıca saksılarda, balkon ve teraslarda kullanılmaktadır. Kışın kızaran yaprakları ve uzun süre kalıcı kırmızımtrak meyveleri ile oldukça dekoratif bir süs bitkisidir.
Yayılışı: Hindistan ve Doğu Asya.
Familyası : Berberidaceae
Latincesi : Nandina domestica Thunb.“Nana”
Türkçesi : Bodur Cennet Bambusu
İngilizcesi : Dwarf Heaven Bamboo
Botanik özellikleri: 30–40 (50)cm boylarında, herdem yeşil sık dallı bir çalıdır. Yapraklar tüysü tipte, almaçlı dizilişli, yaprakçıklar mızrak-yumurtamsı, sivri uçlu önce yumuşak pembe, yazın yeşil, kışın kırmızımsı renktedir. Çiçekleri beyaz gül renkli, bileşik salkım kurullar halinde olup, yazın çiçeklenir. Meyve üzümsü ve koyu kırmızı renklidir. Kışın ve ilkbaharda meyve kalıcıdır.
Kullanım olanakları: Çim alanlarda, kaya bahçelerinde tekli ya da gruplar halinde yerörtücü olarak sıkça kullanılır. Ayrıca saksıda, balkon ve teraslarda da kullanılır.
Yayılışı: Ana tür olan Nandina domestica Hindistan ve Doğu Asya’da yayılır.
 
|
